Kennisbank voor het notariaat
Wetstoelichting

Saisine en schulden van de nalatenschap (art. 4:182 - 4:184 BW)

Bijgewerkt tot 01-11-2023 Auteur De redactie

1 InleidingErfrecht is dat deel van het recht dat de opvolging in het vermogen bij overlijden regelt. Dat is van belang voor zowel de erfgenamen, de schuldeisers van de erflater als de Staat der Nederlanden, die belang heeft bij de correcte toepassing van de Successiewet 1956. De overgang van het vermogen gaat in Nederland van rechtswege door de werking van de saisine. De afwikkeling van nalatenschappen ligt daarmee in eerste instantie bij de erfgenamen zelf. Slechts in bijzondere gevallen kent…

Verder lezen?

Om dit document te kunnen bekijken, moet u ingelogd zijn.

Geen inloggegevens?

Heeft u nog geen inloggegevens, dan kunt u een abonnement afsluiten.

Bent u werkzaam op het notariële en/of fiscale werkterrein en wilt u het gebruik van Via Juridica ervaren?
Vraag een gratis proefabonnement aan en probeer Via Juridica één maand uit!

Voor (voltijd)studenten is een gratis studentenabonnement beschikbaar.


Gebruikers van Via Juridica

Bekijk alle

Wetteksten


Artikel 182

  • 1

    Met het overlijden van de erflater volgen zijn erfgenamen van rechtswege op in zijn voor overgang vatbare rechten en in zijn bezit en houderschap. De eerste zin geldt niet wanneer de nalatenschap ingevolge artikel 13 wordt verdeeld; in dat geval volgt de echtgenoot van rechtswege op in het bezit en houderschap van de erflater.

  • 2

    Zij worden van rechtswege schuldenaar van de schulden van de erflater die niet met zijn dood tenietgaan. Is een prestatie deelbaar, dan is ieder van hen verbonden voor een deel, evenredig aan zijn erfdeel, tenzij zij hoofdelijk zijn verbonden.


Artikel 183

Een erfgenaam kan de goederen van de nalatenschap met inbegrip van die welke de erflater op het tijdstip van zijn overlijden voor derden hield, opvorderen van iedere derde die deze goederen zonder recht houdt. Is de nalatenschap verdeeld overeenkomstig artikel 13, dan komt de in de vorige zin bedoelde bevoegdheid uitsluitend toe aan de echtgenoot van de erflater.


Artikel 184

  • 1

    Schuldeisers van de nalatenschap kunnen hun vorderingen op de goederen der nalatenschap verhalen.

  • 2

    Een erfgenaam is niet verplicht een schuld der nalatenschap ten laste van zijn overig vermogen te voldoen, tenzij hij:

    • a.

      zuiver aanvaardt, behalve voor zover de schuld niet op hem rust of hij deze geheel of gedeeltelijk niet hoeft te voldoen ingevolge artikel 194a lid 2 en onverminderd de artikelen 14 lid 3 en 87 lid 5;

    • b.

      de voldoening van de schuld verhindert en hem daarvan een verwijt kan worden gemaakt;

    • c.

      opzettelijk goederen der nalatenschap zoek maakt, verbergt of op andere wijze aan het verhaal van schuldeisers der nalatenschap onttrekt; of

    • d.

      vereffenaar is, in de vervulling van zijn verplichtingen als zodanig in ernstige mate tekortschiet, en hem daarvan een verwijt kan worden gemaakt.

  • 3

    In ieder geval kunnen, wanneer uit de nalatenschap een uitkering heeft plaatsgevonden aan een erfgenaam die de nalatenschap beneficiair heeft aanvaard, de schuldeisers van de nalatenschap zich op het vermogen van die erfgenaam verhalen tot de waarde van hetgeen hij uit de nalatenschap heeft verkregen. Artikel 223 lid 1 vindt daarbij overeenkomstige toepassing.

  • 4

    Hij die ingevolge lid 2 onder b of c met zijn gehele vermogen aansprakelijk is geworden, blijft dit ook na verwerping van de nalatenschap.

  • 5

    Lid 2 is van overeenkomstige toepassing op de verplichting van een erfgenaam tot nakoming van een last die bestaat uit een uitgave van geld of van een goed dat niet tot de nalatenschap behoort.


Rechtspraak

Titel Instantie Datum Nummer
Erfgenaam hoeft door familie van erflater gemaakte uitvaartkosten niet voor haar rekening te nemen en ontvangt smartengeld Instantie Rechtbank Rotterdam Datum 04-05-2023 Nummer ECLI:NL:RBROT:2023:5408
Rechtbank oordeelt dat gebruiksrecht onder algemene titel is overgegaan op de erfgenamen Instantie Rechtbank Overijssel Datum 24-08-2022 Nummer ECLI:NL:RBOVE:2022:2475
Microsoft moet erfgenamen toegang verlenen tot account van erflater Instantie Rechtbank Midden-Nederland Datum 15-12-2021 Nummer ECLI:NL:RBMNE:2021:6151
Erven krijgen toegang tot digitale nalatenschap voor afwikkeling van de nalatenschap Instantie Rechtbank Amsterdam Datum 01-12-2021 Nummer ECLI:NL:RBAMS:2021:7090
Levering van woning door erflater toch geldig nu enige erfgenaam als eerder deelgerechtigde volledig eigendom verkrijgt van woning Instantie Rechtbank Gelderland Datum 09-07-2021 Nummer ECLI:NL:RBGEL:2021:3586
Erfgenaam als vereffenaar ernstig tekortgeschoten en aansprakelijk voor voldoening uitvaartkosten Instantie Rechtbank Den Haag Datum 04-08-2020 Nummer ECLI:NL:RBDHA:2020:10223
Economisch eigenaar kan juridisch eigendom aan zichzelf leveren ondanks overlijden volmachtgever Instantie Gerechtshof Amsterdam Datum 19-06-2018 Nummer ECLI:NL:GHAMS:2018:2057
Heeft erfgenaam recht op historische adresgegevens overledene? Instantie Raad van State Datum 15-03-2017 Nummer ECLI:NL:RVS:2017:648
Moet bank inzage in bankafschriften verschaffen aan erfgenamen? Instantie Rechtbank Midden-Nederland Datum 31-08-2016 Nummer ECLI:NL:RBMNE:2016:4719
Rechtverkrijgende onder algemene titel gebonden aan bij overdracht onderneming overeengekomen winstdelingsclausule Instantie Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Datum 23-02-2016 Nummer ECLI:NL:GHARL:2016:1392
Altijd recht op vergoeding niet-opgenomen vakantiedagen Instantie Hof van Justitie EU Datum 12-06-2014 Nummer ECLI:EU:C:2014:1517
Op grond van de hereditatis petitio kan geen geldvordering worden geïnd Instantie Hoge Raad Datum 17-01-2014 Nummer ECLI:NL:HR:2014:92
Erfgename heeft recht op uitbetaling van niet-genoten vakantiedagen van werknemer na overlijden werknemer Instantie Rechtbank Leeuwarden Datum 29-06-2011 Nummer ECLI:NL:RBLEE:2011:BR0011
Notaris moet desgevraagd en zonder het belang te wegen of te toetsen een afschrift van verklaring van erfrecht afgeven aan degenen die stellen daarbij belang te hebben Instantie Gerechtshof Amsterdam Datum 22-06-2010 Nummer ECLI:NL:GHAMS:2010:BM9730
Rechter wijst vordering van echtgenoot van overleden werknemer wegens door overledene niet opgenomen vakantiedagen toe Instantie Rechtbank Utrecht Datum 18-07-2007 Nummer ECLI:NL:RBUTR:2007:BL5496

Literatuur

Titel Auteur(s) Bron
Titel Verhaal op het eigen vermogen van de beneficiair aanvaardende erfgenaam na ontvangen uitkeringen Auteur(s) R.E. Brinkman en J.M. Van Anken Bron Tijdschrift Erfrecht 2024/1
Titel Aansprakelijkheid voor de kosten van de lijkbezorging Auteur(s) J.W.A. Biemans Bron FTV 2016/26

Praktisch

Titel Bron Type Categorie
Stappenplan verdwenen vermogen terugbrengen in nalatenschap Bron Via Juridica Type Erfrecht en boedelafwikkeling Categorie Stroomschema’s en visuals
Inhoudsopgave
Overzicht
Wetstructuur
Civiel